บุคคลสำคัญทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดสตูล

บุคคลสำคัญทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดสตูล 

                ตลอดระยะเวลาที่ได้ก่อตั้งเมืองสตูล  บ้านเมืองได้วิวัฒนาการมาโดยลำดับ  เนื่องจากบุคคลสำคัญหลายคนที่มีส่วนในการวางพื้นฐานในการพัฒนา ชี้นำ ผลักดันให้จังหวัดสตูลเจริญก้าวหน้ามาแต่ละยุคแต่ละสมัย

                                                         พระยาสมันตรัฐบุรินทร์
               เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดสตูลคนแรก  คือ พระยาสมันตรัฐบุรินทร์ (ตนกูมูฮำหมัดอาเก็บ) ตนกูมูฮำหมัดอาเก็บเป็นบุตรของพระยาอภัยนุราช (ตนกูบิศนู) เกิดที่เมืองไทรบุรี วัน เดือน ปีเกิด ไม่แน่นอน ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 2  แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ตอนเด็ก ๆ ได้อพยพลี้ภัยสงครามไปอยู่เมืองมะละกา ในปี พ.ศ.2382 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว แบ่งเมืองไทรบุรีเป็นสี่เมือง  ให้ยกฐานะตำบลสโตยขึ้นเป็นเมืองสตูล  ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ  แต่งตั้งตนกูมูฮำหมัดอาเก็บ   ขึ้นเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดสตูล  ถือว่าเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดคนแรกของเมืองสตูล  ต่อมา   ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น   “พระยาอภัยนุราช   ชาติรายาภักดีอินทรวิยาหยา พระยาสตูล”  และเป็น  พระยาสมันตรัฐบุรินทร์มหินทรายานุวัตรศรีสตูล  รัฐจางวางปกครองเมืองสตูล ระหว่างปี พ.ศ.2382 – 2418 รวม 36 ปี
ผลงานและเกียรติคุณที่ได้รับ
               ตนกูมูฮำหมัดอาเก็บ เป็นผู้วางรากฐานความเจริญ ให้กับเมืองสตูล คือ
              1.พัฒนาเมืองสตูลเป็นท่าเรือใหญ่  เดิมสโตยหรือสตูล  อยู่ถิ่นกันดารห่างไกลจากรัฐไทรบุรี ต่อมาได้พัฒนาเป็นเมืองท่าที่สำคัญแถบช่องแคบมะละกา มีเรือสินค้าไปมาระหว่างสตูลกับไทรบุรี  ปีนังและเมืองท่าอื่น ๆ สตูลเป็นเจ้าของเกาะน้อยใหญ่ มีสิทธิคุ้มครองเกาะรังนกนางแอ่นตั้งแต่ปากน้ำเปอร์ลิส ไปถึงเกาะพีพีเมืองกระบี่ สตูลจึงได้สมญานามว่า “นครีสโตยมำบังสคารา” แปลว่า สตูลเมืองแห่งสมุทรเทวา
              2.การทำนุบำรุงบ้านเมือง   ตนกูมูฮำหมัดอาเก็บได้ลี้ภัยไปอยู่มะละกาเมื่ออายุ  18  ปี  ได้เห็นแบบอย่างการสร้างเมืองมาก่อน ได้นำวิธีการมาปรับปรุงเมืองสตูล  เช่น  การตัดถนนเชื่อมต่อระหว่างตำบล ถนนสายสำคัญ ได้แก่ สายเลียบคลองมำบัง และสายมำบังถึงตำบลบ้านจีน (ทำปงจินา) คือสายยนตระการกำธรปัจจุบันนี้ มีการเสียสละแรงงานโดยไม่คิดค่าตอบแทน
              3.ด้านการปกครอง จัดให้มีการรับคำร้องทุกข์ของชาวบ้าน เนื่องจากสมัยนั้นไม่มีศาลตัดสินคดีความ จัดให้มีเรือนจำกักขังผู้ต้องโทษ สร้างจากเสาไม้กลมเป็นคอก
              4.ด้านศาสนา  สตูลสมัยนั้นไม่มีมัสยิด  ตนกูมูฮำหมัดอาเก็บได้สร้างขึ้นเป็นหลังแรก คือ มัสยิดเตองะห์ หรือมัสยิดอากีบี หรือมัสยิดมำบัง  จัดให้มีการสอนภาษาและศาสนาขึ้นที่มัสยิด และที่ละหมาดหลายแห่ง
               ตนกูมูฮำหมัดอาเก็บได้ถึงแก่ อนิจกรรม เมื่อ พ.ศ.2418 

                                                                     พระยาภูมินารถภักดี
ประวัติ
             พระยาภูมินารถภักดี  เดิมชื่อ  “กูเด็นบินกูแมะ”  เป็นบุตรคนที่  6  ของนาย  กูแมะ และนางเจ๊ะจิ เกิดที่ตำบลอลอรัสตาร์ เมืองไทรบุรี เมื่อ พ.ศ.2392 มีพี่น้อง 7คน เป็นชาย 4 หญิง 3 คน พระยาภูมินารถภักดีมีภรรยา 4  คน มีบุตรธิดา 7 คน พระยาภูมินารถภักดีคือต้นตระกูล “บินตำมะหงง” ซึ่งเป็นที่รู้จักของคนเมืองสตูล
            เริ่มทำงานเป็นเสมียนที่อลอรัสตาร์  เมืองไทรบุรี  ต่อมาเป็นพัศดีเรือนจำ เป็นข้าราชการผู้ใหญ่เมืองไทรบุรี พระยาไทรบุรีถูกส่งตัวไปปกครองเมืองสตูล  ซึ่ง เจ้าเมืองเดิมถึงแก่อนิจกรรม  ไม่มีผู้สืบสกุล   เจ้าพระยาไทรบุรีจึงกราบบังคมทูลต่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  เสนอชื่อพระยาภูมินารถภักดีขึ้นเป็นเจ้าเมืองสตูล   เมื่อ  พ.ศ.2443  บริหารบ้านเมืองด้วยความจงรักภักดี   ราษฎรอยู่อย่างเป็นสุข   มีความเจริญก้าวหน้า   จึงได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น หลวงอินทรวิชัย พระอินทรวิชัย  พระยาอินทรวิชัยตามลำดับและแต่งตั้งเป็น มหาอำมาตย์ตรี พระยาภูมินารถภักดีจางวาง กำกับราชการสตูล  และได้ออกราชการเมื่อ  ปี  พ.ศ.2457  รวมดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองสตูลทั้งสิ้น 14 ปี
ผลงานหรือเกียรติคุณที่ได้รับ
         1.การปกครอง   ได้จัดระบบการปกครองบ้านเมืองแบบไทรบุรี มีส่วนราชการชัดเจน มีผู้รับผิดชอบฝ่ายต่าง ๆเช่น คลัง ฝ่ายการศึกษา ฝ่ายสาธารณสุข ฝ่ายรักษาความสงบภายใน  จัดให้มีกำนันผู้ดูแลแต่ละตำบล  ข้าราชการและตำรวจมีเครื่องแบบเฉพาะ สร้างศาลาว่าการเมืองสตูล ต่อมาอาคารหลังนี้คือ “คฤหาสถ์กูเด็น”
         2. การสื่อสารและคมนาคม  จัดให้มีที่ทำการไปรษณีย์โทรเลข  เดินสายโทรเลขไปอำเภอทุ่งหว้า เดินสายโทรเลขไปเมืองเปอร์ลิส สร้างถนนจากบ้านจีนไปบ้านวังประจัน  บ้านจีนไปควนโพธิ์ ถนนจากตัวเมืองไปเกาะนก สร้างท่าเทียบเรือเซ่งหิ้น ท่าเทียบเรือเกาะนก ท่าเทียบเรือสุไหงอุเป ท่าเรือคลองเส็นเต็น
        3. จัดให้มีการออกหนังสือสำคัญสำหรับที่ดิน สมัยนั้นเรียกว่า การัน เพี้ยนมาจากภาษาอังกฤษว่า การันตี หรือโฉนด
        4. การค้าระหว่างประเทศ  ท่าเทียบเรือสุไหงอุเป  เป็นท่าเรือใหญ่ มีชาวจีนจากเกาะปีนังมาติดต่อค้าขายพริกไทย  และอพยพมาอยู่สุไหงอุเป   มีเรือกลไฟ  เรือสำเภาจากปีนังเข้าออกเป็นประจำ  สินค้าไทยที่ส่งออก มีพริกไทย รังนกนางแอ่น
       5. สร้างเรือนจำ คือเรือนจำจังหวัดสตูลทุกวันนี้

                                                  พระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี
                พระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี  (พ.ศ. 2400 – 2456)  เคยดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองตรังโดยพัฒนาเมืองตรังให้มีความเจริญ  และเป็นผู้นำยางพาราเข้ามาปลูกในเมืองไทยเป็นคนแรก
ผลงานสำคัญที่มีต่อการสร้างสรรค์ชาติไทยสามารถสรุปได้ดังนี้
                    1.  ด้านการปกครอง  พระยารัษฎานุประดิษฐ์  เข้ารับราชการในหน่วยงานด้านการปกครอง  มีบรรดาศักดิ์เป็นหลวงบริรักษ์โลหวิสัย  ต่อมาเลื่อนเป็นผู้ว่าราชการเมืองกระบี่  บรรดาศักดิ์เป็นพระอัษฎงคตทิศรักษา  และได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นพระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี  ตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดตรัง   ท่านได้พัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของราษฎรหลายประการ  เช่น  ตัดถนนใหม่  ส่งเสริมให้ราษฎรเลี้ยงสัตว์   ส่งเสริมให้มีการปลูกกาแฟและยางพารา  นับเป็นครั้งแรกที่มีการปลูกยางพาราที่ภาคใต้  โดยพระยารัษฎานุประดิษฐ์   ซึ่งยางพาราได้กลายเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญมาจนถึงปัจจุบัน
             นอกจากนี้  พระยารัษฎานุประดิษฐ์  ได้จัดตั้งกองโปลิศภูธรขึ้นเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อย  ต่อมาได้รับการแต่งตั้งสมุหเทศาภิบาลสำเร็จราชการมณฑลภูเก็ต  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงจัดให้สตูลไปขึ้นต่อมลฑลภูเก็ตเป็นเวลาถึง 16 ปี  แม้ว่าพระยารัษฎานุดิษฐ์มหิศรภักดี ได้ปกครองเมืองสตูลเพียง 4 ปี แต่ก็มีบทบาทในการวางรากฐานและทำนุบำรุงเมืองสตูลให้มีความเจริญก้าวหน้ามาเป็นลำดับ

About these ads
ข้อความนี้ถูกเขียนใน การจัดการเรียนรู้ประวัติศาสตร์จังหวัดสตูล คั่นหน้า ลิงก์ถาวร

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s